آنها گذشت - « 1 » با ظاهر مضمون احاديثى كه امر به سكوت و نهى از قيام دارند ، قابل جمع نيست ، بويژه احاديثى كه بر نقش اصولىِ امر به معروف و نهى از منكر در اقامهء مطلق ارزش‌هاى اسلامى تأكيد دارند ، يا ترك اين فريضه را موجب كيفر الهى و مسلّط شدن اشرار بر جامعهء اسلامى مىدانند ، يا بهره‌گيرى از قدرت را براى اقامهء آن ، ضرورى دانسته‌اند ، و يا توصيه مىكنند كه مبادا به خاطر ترس از مرگ و كوتاه شدن عمر و كم شدن روزى ، دست از مبارزه برداريد كه اقامهء اين فريضه ، نه عمر را كوتاه مىكند و نه روزى را كم ! بر فرض تعارض اين دو دسته از احاديث ، با در نظر گرفتن تعداد احاديث امر به معروف و نهى از منكر و چه بسا تواتر آنها ، همچنين قوّت مضمون آنها و هماهنگىشان با قرآن ، و ديگر قرائنى كه بدانها اشاره خواهيم كرد ، بىترديد ، حقّ تقدّم و ترجيح ، با احاديث امر به معروف و نهى از منكر است . سه . تعارض با سيرهء اهل بيت عليهم السلام يكى ديگر از معيارهاى قابل اعتماد در شناخت احاديث منسوب به اهل بيت عليهم السلام ، عرضهء آنها بر سيره و سبْك عمل آنهاست . بر اين اساس ، اگر سخنى به آنان نسبت داده شود يا به گونه‌اى تفسير گردد كه با سيرهء آنها تعارض داشته باشد ، آن نسبت ، ناروا و آن تفسير ، خطاست . با نگاهى گذرا به سيرهء اهل بيت عليهم السلام ملاحظه مىكنيم كه آنان نه تنها كمترين فرصتى در برابر حكومت‌هاى باطل نداشتند ، بلكه با همهء توان و البتّه با تدبير و رعايت اصول پنهانكارى ، در برابر آنها ايستادند و هيچ فرصتى را براى مبارزه با آنان از دست ندادند ، گرچه به دليل مساعد نبودن زمينهء فرهنگى ، تلاش‌هاى آنان براى برقرارىِ حاكميت عدالت ، به نتيجهء مطلوب نرسيد . بهترين سند اين ادّعا ، شهادت

--> ( 1 ) . براى آشنايى با اين احاديث ، ر . ك : وسائل الشيعة : ج 16 ( كتاب الأمر بالمعروف و النهى عن المنكر ) .